Naar de "grote school"

 Wat weet ik het nog goed.... ik was geen kleuter meer en mocht naar de 'grote school' .... de openbare lagere prof.dr. Ph. A. Kohnstammschool (vaak kortweg O.L.S. (openbare lagere school) genoemd)
Ik was een late leerling, iedereen die voor 1 oktober zes werd mocht dat jaar naar de eerste klas, maar ik ben van 9 oktober en moest dus een jaar wachten. Geen probleem..... een jaar later was ik er ook echt klaar voor. Liever een jaar langer kleuteren dan misschien te jong beginnen en dan op je tenen moeten lopen om het bij te houden. 
Edwin was ook een late leerling, ik vond het geen probleem.... hij wilde wel al leren lezen en dat heb ik hem met een leesplankje geleerd, hij pakte het snel op.  

De eerste klas.... dat was bij juf Klaver..... die heeft bijna altijd voor de eerste klas gestaan.... maar toen mijn moeder op die school zat 30 jaar eerder had ze deze juf in de derde klas...... maar dat is nu meer dan 90 jaar geleden, ik denk dat ze daarna steeds les gaf aan de eerste klas en er zullen niet veel mensen meer zijn die op die school niet van haar leerden lezen en schrijven. 
Ze woonde dichtbij de school. 
Leren lezen met aap, noot, mies...... we kregen allemaal zo'n leesplankje met een doosje letters. 

Schrijven met potlood dat eerste jaar en ik mocht met links schrijven! Dat mocht toen op veel scholen nog niet. 
Ik vond het leuk om te leren lezen en ook de andere lessen vond ik leuk. 
Met Kerst kon ik al aardig lezen en toen ik bij het kerstfeest op de zondagschool het boek "Ko-tje en het Kerstfeest" kreeg wist ik dat je dat als Kootje moest uitspreken..... maar mijn broers hielden van 'kleine zusje pesten' en zeiden dat het Kotje was. Dit driftkikkertje sprong uit haar vel van woede toen ze bleven volhouden en ze hebben mij er nog lang mee gepest. 
Een keer vroeg juf aan mijn moeder of er iets met mij aan de hand was..... ik had zoveel fouten in mijn dictee, rare fouten en normaal was ik er juist heel goed in. 
Toen mijn moeder mij er later naar vroeg noemde ik de naam van een klasgenoot en vertelde dat ik het zo zielig vond dat zij altijd als enige zoveel fouten had en dat ik daarom ook maar veel fouten had gemaakt, dan was ze niet de enige! 😂🤣

Dat schrijven werd in het 2de jaar lastiger met pen en inkt, want hoewel veel klasgenoten van toen zullen beweren dat we met kroontjespennen schreven was dat beslist niet het geval! Niet elke pen die in een penhouder past is een kroontjespen! De echte kroontjespen is te herkennen aan het kroontje!

Een kroontjespen is links en rechts gelijk, net als bij de (meeste?) vulpennen..... dat waren de pennen die wij hadden dus niet. Deze waren voor rechtshandigen en ik schreef links..... dat was niet te doen..... nou ja, uiteindelijk vond ik wel een manier, maar dat heeft heel wat inktvlekken gekost en gemopper van mijn juf in de tweede klas omdat ze van mening was dat als ik in de eerste klas netjes kon schrijven met potlood ik dat ook moest kunnen met pen en inkt! Maar er zat een extra schuin vlakje aan die pennen bij de punt, daar schreven rechtshandigen mee, maar voor mij zat dat aan de verkeerde kant! Ik schreef met het puntje van dat vlakje en dat haakte steeds in het papier! 

Zo ongeveer zag het verschil tussen een links- en rechtshandige pen eruit,
er werd met dat platte vlakje geschreven (dat was kleiner dan op de tekening), 
maar ik schreef dus met dat laagste puntje! De linkshandige pennen kregen wij pas veel later! 

Ik vond deze juf niet aardig... ik denk dat ik de enige was, want ik hoor nog steeds dat iedereen haar zo lief vond.... nou.... ik niet .... sorry! 

2de klas

Toen ik ook nog een keer ten onrechte moest nablijven was ik witheet..... dat uitte zich in tranen, want ik was te verlegen om er tegenin te gaan.  Ik had al heel voorzichtig gezegd dat ik niet gepraat had, maar zij had een andere mening... ik had gelachen en dus had ik ook gepraat en dus moest ik nablijven! (ik zag iets gebeuren waarom ik moest lachen, maar had echt geen woord gezegd). Ik vond dat zo onrechtvaardig.... van nijd kwam ik huilend thuis.... tot plezier van mijn broers die het maar raar vonden dat ik moest huilen omdat ik moest nablijven.... maar ja.... het was niet het nablijven, maar het 'grote onrecht' waarom ik huilen moest. 🤣😂
Ik ben die juf dus nooit aardig gaan vinden. Ik herinner mij nog wel dat zij melodica speelde, dat vond ik een erg interessant instrument, ik had het nog nooit eerder gezien. Erg mooi vond ik het niet, maar wel leuk! 

In de derde klas een jonge juf..... juf de Roos.  Zij speelde blokfluit 🎶🎵... dat vond ik leuk. 

We zongen ook vaak en ze had een boek met heel veel liedjes (tekst en muziek), ik vond het prachtig en mocht het een keer lenen (rode kaft als ik het mij goed herinner). Haar naam stond er voorin geschreven en daardoor wist ik haar voornaam en ook hoe je het schreef. 
Toen ik jaren later op facebook een reactie zag van iemand met die voornaam op dezelfde manier geschreven maar met een andere achternaam viel mij dat meteen op..... toen in haar reactie stond dat ze in Monnickendam juf op een lagere school geweest was kon het voor mij niet meer missen.... dit moest juf de Roos zijn.... en dat bleek te kloppen. Toen ik later EHBO-er was tijdens een visdag kwam ze naar mij toe... zij logeerde toen in Monnickendam. Leuk! 

Als we  netjes schreven mochten we soms met gekleurde inkt schrijven (volgens mij een stempel als het netjes was en bij 3 stempels mochten we met gekleurde inkt ... zoiets), ze had meerdere kleuren en we mochten dan zelf kiezen ..... dat was leuk. 
We kregen nog handwerken op school en in de tweede klas was ik met breien begonnen.... dat ging eerst heel moeizaam.... maar Juf Klaver leerde het mij en hield er rekening mee dat ik links was. 
Het eerste breisel was geen succes... en in de derde klas vroeg ik aan juf of ik met iets anders mocht beginnen, ik had de slag ondertussen wel te pakken. Ze vroeg verbaasd wat het moest voorstellen.... het was een poppensjaaltje! Maar ja.... toen het nog niet goed lukte maakte ik er steeds per ongeluk steken bij.... ik begon met 10 steken en eindigde met 31 .... het zag er niet uit! Ik mocht wat anders maken.... volgens mij was dat het poppentasje.... lichtgroen met een gehaakt koordje eraan.  En daarna een bal in meerdere kleuren.... die vond ik erg leuk en dat was met 4 pennen... wow! 
In die klas moesten we een keer een opstel maken over 'de leukste dag op school' ..... ik kreeg een prijs omdat ik het beste opstel had.... volgens mij een reep chocola! 

Ik won vaker wat.... regelmatig kwam de dominee bij ons op school, ondanks dat het een openbare school was is het natuurlijk niet verkeerd om toch iets over het geloof te leren. Wat verhalen uit de bijbel..... waarom niet? Veel mensen weten veel over mythologie en daar geloven ze toch ook niet in?
Zolang er niet gezegd wordt dat je het moet geloven vind ik het goed als je de verhalen leert. 
 En ook vind ik dat je de normale bekende kerstliedjes moet leren en niet alleen liedjes als 'Tiereliere boom versieren'. 
Dat leerden wij dus.... wij schreven de teksten in een schrift en mochten dat versieren. Dominee zocht de 3 mooiste schriften eruit en wij mochten (volgens mij tijdens schooltijd) naar de 'Nimo'  om een boekje uit te zoeken. Hij schreef er bij mij in 'Voor je mooie schrift' 

In de vierde en vijfde klas had ik meneer Bakker voor de klas (30 jaar later had Edwin hem in groep 7 en 8).  Van hem heb ik heel veel geleerd.... vaak dingen die niet in het boek stonden.... ik herinner mij dat hij uitlegde waarom we in de winter vaak de waterleiding moesten afsluiten en vertelde hoe dat moest.... ik weet het nog steeds en heb het ook wel eens gedaan, ik had het goed onthouden! Dat zijn nuttige dingen om te leren en dat waren extra dingen, daarom weet ik dat nog zo goed. Ik heb in elke klas natuurlijk veel geleerd, maar dit was speciaal. Van de gewone vakken weet ik echt niet meer in welke klas ik precies wat leerde. 

4de klas

We kregen pennen voor linkshandigen, dat schreef veel beter!!! Een jaar later kregen we balpennen, dus ik heb er maar kort plezier van gehad. 
Meneer Bakker kon nogal sarcastisch zijn maar dat vond ik wel leuk. Hij kon prachtig voorlezen.... uit de boeken van  'Pim Pandoer, de schrik van de Imbosch'.  Hij legde het boek een keer op mijn tafel terwijl hij zelf op zijn bureau ging zitten.... ik draaide mijn hoofd om mee te lezen....  hij zag het en draaide het boek om en las gewoon door..... ik kon nu goed meelezen en hij las het net zo gemakkelijk op z'n kop. 

Hij haalde soms gekke dingen uit, zette de klas op stelten maar als hij zei dat we weer stil moesten zijn dan waren we dat ook. Knap! 
Aan hem heb ik de meeste herinneringen, maar ja.... ik had hem dan ook 2 jaar achter elkaar. Er ontging hem niet veel..... toen hij een keer kwaad was en brulde "ik ben wel goed maar niet gek!!!" zei ik heel zachtjes in mijzelf  "ik dacht andersom" en meteen zij hij "het kan ook andersom zijn natuurlijk 'wel gek maar niet goed'" .... oeps, hij had het dus gehoord, ik kon wel door de grond gaan! Maar hij zei er verder niks over gelukkig.  

Edwin kon later ook goed met hem opschieten! Maar ook hij was wel eens verbaasd dat meester Bakker alles door had. 

5de klas

Ik heb heel goed Nederlands van hem geleerd, daar was hij heel streng in.... als we bijvoorbeeld zeiden 'dat klopt als een bus' verbeterde hij dat meteen, want het was ' het klopt als een zwerende vinger' of 'het sluit als een bus'.... ik ben het nooit vergeten. Hij deed dat met veel dingen, als iemand leggen zei i.p.v. liggen vroeg hij 'leg jij eieren?'  En 'dat kost duur'.... mochten we ook niet zeggen.... 'het kost geld!' ... met duur kon je niet betalen.  Door hem kan ik het woord onmiddellijk ook niet verkeerd schrijven.... zodra hij het woord 'onmiddellijk zei klopte hij twee keer dubbel.... dat was niet alleen met een dictee, het was met alles.... en hij klopte op zijn bureau, de deur, het raam of wat er maar het dichtst in de buurt was.... het betekende 'dubbel d, dubbel l'  Als ik dat woord schrijf hoor ik hem nog kloppen. Ik denk dat hij mijn liefde voor de Nederlandse taal heeft aangewakkerd! 

Het zesde jaar was met meneer Strick..... in mijn herinnering heb ik dat jaar het minste geleerd.... maar misschien heb ik dat mis, is dat alleen in mijn beleving zo.  Ik had altijd het idee dat hij mij een beetje voortrok... dat wilde ik niet. 

6de klas

We hadden op school aan het eind van het jaar altijd een toneelstukje met de eerste 5 klassen, elke klas iets anders.... voor het afscheid van de 6de klas.  Ik herinner het mij nog goed.... in de eerste klas was ik een bloem en moest gelijk met iemand anders zeggen "en wij ook.... allebei!" spannend. 
In de tweede klas was ik een pop. Ik liep voorop en juf had gezegd dat poppen zich stijf en stram bewogen, dus ik kwam op met stijve benen.... houterig.... helemaal fout, ik moest trippelen.... een ander meisje moest het voordoen en die mocht gelijk mijn plaats innemen en ik moest naar achteren. Huh? Trippelen? En de poppen moesten zich stijf bewegen! Ja, weer die juf die door iedereen aardig gevonden werd... behalve door mij. Ik kan het ook niet helpen, het was toch echt zo. 
In de derde klas speelde ik elfenprinsesje en ging trouwen met de kabouterkoning (zou Cor (mijn kabouterkoning) het nog weten?) .... geweldig, dat vond ik zo'n prachtige rol..... mijn mooie jurk, de vleugeltjes.... geweldig! 
In de vierde klas had ik een bijzondere rol vond ik..... we speelden een tv-avond, elke klas speelde een ander tv-programma...... en ik was de tv-omroepster, ik mocht alles aankondigen, geweldig! 
In de vijfde klas moest ik samen met iemand een 'neuzenpraatje' houden.... we kregen een gekke neus op en hielden een gesprek waar steeds het woord neus in voorkwam. Ik vond het niet zo heel leuk, maar dat maakt niet uit.... ik deed wel weer mee. 
In de 6de klas was er voor ons geen toneelstukje, want wij namen afscheid. Maar wij niet alleen, ook juf de Roos en meneer Strick (het hoofd der school) vertrokken en de 6de klas mocht een ABC  opzeggen voor meneer Strick. Ik had de F..... van fietsen (de 6de klas ging altijd met schoolreisje 3 dagen op de fiets naar Schoorl). Ik weet nog steeds wat ik zeggen moest, al twijfel ik wel of het 3 of 4 dagen waren: 
'De f is van fietsen, slechts 4 dagen per jaar 
361 dagen staat de auto voor u klaar.
4 dagen fietsen zonder het zitvlak te bezeren
dat is iets dat we echt wel in u kunnen waarderen'. 

Overigens was ik ziek vlak voor dat schoolreisje.... het was niet zeker of ik wel mee kon. Meneer Strick kwam langs en zei dat ik mee moest, desnoods bij hem achter op de fiets. Dat zag ik niet zo zitten, dus ik heb gefietst, maar er is voor mij wel een extra stop ingelast! 
Hij keek mij toen blijkbaar diep in de ogen, want wat nog nooit iemand opgevallen was zag hij.... mijn ene oog is/was wat donkerder van kleur dan het andere. 

Ik weet niet zeker meer in welke klas het was, maar ik weet nog dat we één lied vaak zongen, dat was favoriet: 'Een jongeheertje ging uit jagen op een mooie dag en schoot op ieder ding dat hij van ver maar zag.... ei ei, ei ei, hoe prettig is zo'n jagerij, zo'n ja ja jagerij... aaaal op de Drentse hei'.... of zoiets en dan nog een stel coupletten...... daar vond ik op youtube iets van: KLIK  

Later kregen we nieuwe liedjes waar grammofoonplaten van waren.... volgens mij aan de ene kant met zang en de achterkant met alleen begeleiding.... prachtig vond ik dat! 'De schooldeur is op slot dus zet je boeken maar in de kast' .... en verderop 'vakantie, vakantie, klinkt door heel het land, we trekken naar de bossen naar de hei en naar het strand en ga je logeren, kamperen in caravan of in tent, dan zing je maar, dan fluit je maar een liedje dat iedereen kent, lalalala een liedje dat iedereen kent'.  Ik kende niet de hele tekst meer, maar vond het HIER
En een ander lied met grammofoonplaat was 'Sisisi sardines' dat zing ik ook nog wel eens, daar kende ik de tekst nog wel van, maar toch even opgezocht of het nog klopte.... ik bleek een couplet vergeten te zijn.
 

Ik heb vooral goede herinneringen aan mijn lagere schooltijd. Natuurlijk was er wel eens iets niet leuk, maar dat is normaal.... en eigenlijk wel goed ook! Het is niet goed als er nooit iets tegenzit, als alles altijd alleen maar leuk is! Het leven is nou eenmaal niet altijd leuk en als je daar mee om leert gaan (en vaak gaat het op die leeftijd nog om kleine dingen zoals onterecht nablijven 🤣) kan je later er ook beter mee omgaan. Iedereen krijgt er mee te maken.... vroeg of laat, ernstig of minder erg, maar iedereen komt ooit aan de beurt en als je dan nog nooit zelfs maar iets kleins hebt meegemaakt dan valt het extra zwaar. Daarom moet je een kind ook niet altijd laten winnen met spelletjes..... dat kan wel een keertje, maar niet aldoor. ... het zal toch moeten leren dat verliezen er ook bij hoort! 
Een kind moet ook wel eens 'nee' te horen krijgen!
Echt ernstige dingen heb ik zelf in die tijd niet meegemaakt en al helemaal niet op school..... alleen de gewone dingen die er nu eenmaal bij horen en zolang het bij dergelijke dingen blijft is het alleen maar goed op z'n tijd.   

Ik heb veel herinneringen aan die tijd, maar ik kan best wel eens iets door elkaar gehaald hebben, het is lang geleden, maar volgens mij klopt het meeste/alles wel..... en zo niet: Wie het beter weet of aanvullingen heeft mag het zeggen.... graag zelfs!

Vele jaren later, ik woonde al in dit huis....Edwin was naar school en ik wilde een stukje fietsen.... richting Broek in Waterland. Oei, wel veel tegenwind.... zou ik maar teruggaan? Ineens zag ik wie de fietser voor mij was..... juf Klaver.... ondertussen stokoud en zij fietste onverstoorbaar door. 
Dat kon ik  niet op mij laten zitten, dan moest ik ook door! Ik weet niet hoe oud zij toen was, maar als mijn moeder haar al als juf had..... Edwin 60 jaar jonger was dan mijn moeder en  toen al op school zat (geen kleuter meer) dan moet zij echt al behoorlijk op leeftijd zijn geweest!