We krijgen nieuwe eurobiljetten en we mogen zelf kiezen. Nou ja...zelf kiezen, de keuze is beperkt, maar er is in elk geval een keuze! De enquête is te vinden op de website van de Europese Centrale Bank.
Nu lees ik steeds over de vroegere guldenbiljetten en dat we toen het geeltje hadden, het 50-guldenbiljet met de zonnebloemen.... en elke keer roep ik hardop: "Dat was het geeltje niet!"
Het geeltje was 25 gulden..... in mijn tijd al lang niet geel meer, maar een 25-guldenbiljet werd nog steeds een geeltje genoemd. Echt geel was het biljet dat in 1861 in omloop kwam.
Nog steeds hoor ik wel eens dat iemand een geeltje moet betalen.
Het 50-guldenbiljet werd gewoon 'zonnebloem' genoemd!
Er zal vast wel eens iemand geeltje gezegd hebben, maar dat was niet gangbaar..... ja, mensen zeggen wel eens wat.... ik werd ook wel eens Krokeledokus genoemd, maar zo heet ik niet en alleen mijn vader zei dat soms....dus ik kan niet zeggen dat dat vroeger mijn bijnaam was, want ik werd maar zelden zo genoemd.... en een 50-guldenbiljet was dus echt een zonnebloem en geen geeltje!
De oudere guldenbiljetten vind ik mooier (ik bedenk ineens dat het maar goed is dat Rob Jetten door zijn ouders niet Bill genoemd is.... Bill Jetten.... grijns). Die oude biljetten vond ik de uitstraling van waardevol hebben.... de latere guldenbiljetten vond ik eruit zien als speelgoedgeld. Het wendde wel, maar toch.... die oude biljetten bleef ik mooier vinden!
Die grijze met Juliana erop.... 2 1/2 gulden
10 gulden met Hugo de Groot... het joetje
25 gulden met Christiaan Huygens.... nog steeds het geeltje genoemd.
100 gulden met Erasmus.... een meijer
1000 gulden heb ik nooit in handen gehad, maar die was met Rembrandt. Een rooie rug of alleen rug was de bijnaam.
Misschien komt het omdat ze uit mijn jeugd zijn, maar die biljetten vind ik nog steeds het mooist.
Maar ik vond die koppen die er op stonden zo echt. En fascinerend.... het 100-eurobiljet met Erasmus.... die man met een mutsje op.... ik vond het bijzonder. En toen hoorde ik ook nog dat de beste man met zijn voornaam Desiderius heette.... Desiderius Erasmus.... dat vond ik een indrukwekkende naam... een dure naam, dat paste wel bij 100 gulden!
De zonnebloem vond ik een mooi plaatje, maar als geld vond ik het niet mooi.... de snip vond ik nog het mooist. De koppen van Frans Hals, Michiel de Ruyter en de anderen.... ik vond ze niet mooi getekend.... een beetje karikatuurachtig. Nepgeld. Zo dacht ik erover.
Ik heb altijd geweigerd om het woord eurocent te gebruiken toen de euro werd ingevoerd.... gewoon cent.... en natuurlijk was dat toen 1/100 van een euro waarbij daarvoor een cent 1/100 van een gulden was. Maar voor die tijd zei ik ook geen guldencent, want het was de enige cent waar we mee konden betalen... dus waarom dat erbij zeggen? En dat was dus met de 'eurocent ook zo....je kon alleen daarmee betalen. Alleen als ik duidelijk het onderscheid wilde maken tussen de gulden en de euro zei ik het erbij. Maar nog steeds hoor ik mensen het woord eurocent zeggen, daar verbaas ik mij wel eens over.... na zo'n lange tijd dat nog steeds zeggen. Vroeger werd een cent ook wel een spie genoemd herinner ik mij.
Tegen de 5-cent munt zeg ik nog steeds stuiver
10 cent is voor mij nog steeds een dubbeltje (dat betekent dubbele stuiver denk ik.... vroeger werd vaak met stuivers gerekend, mijn overgrootmoeder scheen alleen te kunnen rekenen met stuivers).
Het kwartje... het heitje, heitje bestaat niet meer..... geen 25-cent munt meer.
De gulden was een piek, maar pop, pegel en pieterman hoorde ik ook wel.
f1,50 was een daalder..... maar die heb ik niet als munt gekend.
De rijksdaalder.... de riks of knaak was 2 1/2 gulden.
Later kregen we nog een 5-guldenmunt, i.p.v. het 5-guldenbiljet. Het zal vast wel een bijnaam gehad hebben maar voor mij was het gewoon een vijfje.
Sinds de euro rep ik niet meer van dubbeltje, piek of stuiver. De euro is op de een of andere manier nog steeds een soort vreemde valuta voor me. Ik ben er natuurlijk allang aan gewend en ik ken de waarde nu ook wel, maar de oude namen die jij zo goed terug in herinnering hebt geroepen in je mooie bericht kan ik niet meer bezigen. Een geeltje, joet, meier - ik bedenk nu dat ik dat zelf eigenlijk nooit zei, maar de klank en betekenis zaten wel rotsvast in mijn hoofd. Duppie, kwartje, stuiver, ja dat waren wel dagelijkse uitdrukkingen. Ik geloof dat mijn vader nog een tijdje een daaldermunt in zijn portemonnee heeft gehad en wel eens liet zien. (Hij had ook nog knikkers van klei!) en de reclameslogan 'Op de markt is je gulden een daalder waard', kan ik zo opzeggen. Een spie ken ik nog van de verhalen van Pietje Bell. Toen ik die boeken las in halverwege de jaren zestig had ik het idee dat ze van ongeveer dezelfde tijd waren als dat ik ze las. Later leerder ik dat die dingen ver voor de oorlog geschreven waren, in de jaren dertig. Hetzelfde geldt voor Dik Trom. Nog steeds verbaast het me dat het dorp van Dik Trom gemodelleerd is naar Hoofddorp in de toen niet heel lang ervoor drooggevallen Haarlemmermeerpolder. Afijn, van een geeltje naar een Bijzonder kind en dat is-ie. :-)
BeantwoordenVerwijderenDe woorden zitten bij mij nog goed in het geheugen.
VerwijderenHa, de knikkers van klei..... daar knikkerde ik vroeger ook mee. Die van glas noemden we stuiters en de loden ballen waren looiers. Maar vooral knikkers van klei.... die waren snel stuk. Verderop in mijn straat was een winkel waar we ze kochten, die man kon ze razendsnel tellen.
Pietje Bell, ik heb ze allemaal gelezen maar toen ik ze later nog eens herlas zag ik dingen die niet klopten.... ik weet niet meer wat precies, maar in elk geval was er iets wat met tante Cato te maken heeft.... ik dacht dat ze ineens een andere woonplaats had. En Dik Trom, ja, dat bijzondere kind heb ik ook gelezen. Dat van Hoofddorp wist ik niet.... weer wat geleerd.
Mijn broers hadden de boeken van Arendsoog, die vond ik ook prachtig!
Het geeltje van toen wordt ook genoemd in de uitleg. Alle termen van toen ken ik maar gebruikte ze ook nooit, de meeste mensen in mijn omgeving deden dat niet.
BeantwoordenVerwijderenIk ben benieuwd wat ik zelf ga kiezen, ik voel wel wat voor vogels en speciaal voor de snip.
Liever geen personen, er is altijd de kans dat iemand achters een deugniet blijkt te zijn geweest. Of te lelijk is.☻
Vogels vond ik ook mooi..... maar de ene serie mooier dan de andere. Één serie met personen vond ik nog wel mooi, maar die andere series minder en net wat je zegt...... ineens worden er van iemand dingen bekend waardoor het 'niet meer kan'.
VerwijderenVogels..... al vissen ze de hele zee leeg, vogels wordt het niet kwalijk genomen... 'het is de natuur' zeggen ze dan.
Maar van mensen wordt dat eigenlijk zelden bekeken naar de tijd van toen. Ik beweer niet dat alles dan maar goed is, maar als het toen normaal was ligt het toch anders. Dan is het een mooi lesje geschiedenis! Daarom ben ik ook niet voor het veranderen van straatnamen en verwijderen van standbeelden.... beter is het om aan te geven wat er gebeurde en dat dat toen anders gezien werd. Dan leer je er nog iets van. Met alles maar weghalen haal je ook de geschiedenis weg. Dergelijke standbeelden zouden nu niet meer gemaakt worden en dat is wel goed, maar wat er al eeuwen staat moet lekker blijven staan vind ik.
Ik hoorde die bijnamen voor geld juist wel vaak.... en gebruikte ze soms ook.
... achteraf....
BeantwoordenVerwijderenBest jammer, maar ik kan reacties niet aanpassen. Niet eens die van mijzelf.... maar die kan ik dan wel verwijderen en opnieuw schrijven.
VerwijderenMerkte ik al, geeft niets. ☺
Verwijderen